Ultimo número á venda
nº 51 primavera 09
Iniciamos unha nova primavera, a vida transcorre por riba
dos nosos afáns, non se enteira da crise, nin dos cambios de gobernos,
nin sequera da desesperanza que se acumula nas filas do paro… Ao abrigo
desta inquietude cálida que renova a natureza, podemos abrir os armarios
das nosas vidas e repasar con calma a historia que levamos acumulada, ver
con que nos quedamos e que novidades nos temos que procurar para seguir avanzando…
As mulleres que hoxe abrimos as páxinas desta revista chegamos ata
aquí coa bagaxe dunha historia, somos herdeiras daquelas sufraxistas
que reclamaban o dereito ao voto das mulleres, e tamén das que se manifestaron
polo dereito ao divorcio ou a decidir sobre os nosos corpos, pola igualdade
salarial, pola equidade no reparto das tarefas domésticas e nos postos
de decisión... Ao longo destes anos conseguimos facernos visibles,
gañar espazo nas rúas, nos despachos, nas casas... pero sobre
todo gañamos espazo no noso interior. Co transcurso de todas estas
loitas e discusións feministas nos desprendemos dese bonito vestido
de muller doce, submisa, asexual e abnegada e tiramos ao lixo os contos de
fadas que nos prometían un príncipe azul para reconstruír
os nosos soños sobre unha realidade, tal vez máis gris e máis
dura, pero tamén máis libre e máis ampla.
Hoxe nos reivindicamos como persoas e cidadáns, mesmo antes que como
mulleres, con iguais dereitos e deberes que o resto da cidadanía. Nos
asumimos como seres sexuais, antes que lesbianas ou hétero, ou trans,
coa única fronteira que marca o respecto a quen nos acompañe...
Nos recoñecemos como traballadoras con capacidade de xerar riqueza,
antes que como reprodutoras e coidadoras. Rexeitamos o papel de vítimas
pasivas da violencia machista que nos outorgan os medios para reclamarmos
parte activa na procura da nosa propia seguridade, física, pero tamén
vital..., queremos camiñar tranquilas de noite e de día, na
rúa e na casa, no traballo e no lecer. E, por suposto, nos sabemos
con igual capacidade para asumir responsabilidades e poder que os homes, a
pesar de que hoxe sexan maioritariamente eles os que o detentan.
Pero no balbordo desta crise que é económica, aínda que
tamén de valores, xorden voces que desde os púlpitos, desde
a rúa ou desde os medios, intentan poñer coto aos nosos desexos
de liberdade, ao espazo que temos gañado e ao que aínda nos
falta por ocupar. Voces que cuestionan o noso dereito a decidir sobre a maternidade
—dereito ao aborto libre e gratuíto, diciamos e seguimos dicindo—
ou que non protestan con tanta forza ante os despidos de mulleres coma os
de os homes, voces que despois de facer da violencia machista case un reality
show, non comprenden que nos manifestemos contra esa malévola concepción
da xustiza que reclama cadea perpetua para os asasinos de mulleres, pero non
considera punible o asasinato dun homosexual ou non recoñece que exista
violación cando a denunciante é unha prostituta...
Non sabemos o que nos deparará o futuro, seguro que non serán
poucos os atrancos con que nos atoparemos, os que veñen de vello e
os que xurdan ao paso do noso avance, pero camiñamos coa seguridade
que nos dá saber de onde vimos e coa mirada posta no futuro cara a
onde queremos ir, un futuro no que as diferenzas de sexo, de raza, de lingua
ou de relixión non marquen xerarquías, senón que se recoñezan
e valoren como fontes de riqueza... Sen dúbida é unha utopía,
pero hoxe, cando o medo e a desconfianza avanzan como unha onda imprevisible,
convén tamén sacar do armario as utopías e confrontalas
co camiño que levamos. Sen metas, sen marcas, sen retos, co noso día
a día de traballo e reflexión feminista, construímos
esta andaina na que sumamos as nosas voces a todas aquelas outras que soñan
co renacer desa primavera.
.
ARTIGOS (andaina 51):
Volverán las oscuras golondrinas...
(Isaura Graña)
Póñome a facer unha nota sobre as eleccións galegas do
1 de marzo, o novo goberno, o novo parlamento e non sei por que me acorda
este verso de Bécquer.
Volverán? Escuras? Andoriñas?
O subconsciente é particular e as asociacións de ideas non sempre
teñen explicacións.
Non volverán. Volveron por maioría absoluta e teremos outra
vez —case nunca deixamos de ter aquí neste lindo país—
goberno do Partido Popular...
A trata de seres humanos (Comunicación de
Andaina ao Foro social Galego celebrado do 5 ao 7 de decembro de 2008 en Compostela)
A TRATA DE SERES HUMANOS (TSH) con fins de explotación laboral (na
industria do sexo, na agricultura, pesca, téxtil, minas, servizo doméstico,
mendicidade, restaurantes), tráfico de órganos, matrimonios
servís, noivas-escravas, nen@s soldado en situacións de escravitude
ou prácticas semellantes á escravitude ou servidume é
unha violación dos dereitos humanos.
É un negocio lucrativo para as redes criminais que se benefician do
traballo e os servizos forzados que ocupa o terceiro posto atrás dos
negocios das redes...
Acto de homenaxe de Andaina a Lidia Senra
A revista ANDAINA celebrou o pasado día 28 de marzo un encontro-charla-cea
de agasallo, recoñecemento e cariño a LIDIA SENRA polo seu traballo
ao longo dos anos de loita polos dereitos das mulleres labregas, a defensa
da terra e da soberanía alimentaria, así como o seu liderado
exemplar á fronte do Sindicato Labrego Galego (SLG), como dirixente
do mesmo e para amosar o apoio á continuidade do seu labor...
Cando todo era posíbel: Desmemoria de Andaina
(Ana Gloria Blanco Orviz)
Seguramente aqueles foron dos mellores anos da miña vida, pero xa non
os recordo ben. As imaxes son confusas e non reflicten un tempo real, senón
que mesturan acontecementos, datas, persoas: seis anos como estudante son
moitos anos. Incluso terminei coa sensación de fastío, aínda
que sempre me encanta volver a pisar as súas rúas e sempre sento
que eu tamén pertenzo a esta cidade.
A tradición di que en Santiago os bos anos sempre foron os anteriores
á da túa chegada: as grandes folgas de estudantes, as grandes
movidas, as caceroladas...
A presente crise económica desde unha prespectiva
de xénero (María do Carme García-Negro)
Unha mirada á historia do capitalismo permítenos, nunha
primeira observación, coñecer como a súa evolución
deseña condicións de crecemento económico desiguais,
asimétricas e/ou diversas para os distintos países, os diferentes
sectores e subsectores económicos, os diversos estratos de clase traballadora.
O exame á luz da perspectiva de xénero tamén fará
precipitar diferentes diagnoses e mais propostas de acción na política
encamiñada ao logro do cambio social...
Malabaristas da vida en tempos
de crise (Zelia Garcia)
O 8 de marzo deste ano estivo dedicado á crise. As mobilizacións
da Marcha Mundial das Mulleres fixeron referencia a «como nos afecta
ás mulleres esta crise de dimensións múltiples: de traballo,
de acceso aos alimentos, enerxética, medioambiental e financeira, consecuencia
do sistema capitalista e do neoliberalismo, da avaricia sen límites,
da falta de transparencia e de control social que configuran a realidade financeira
mundial»....
As redeira da web- Ciberfeminismo (Saleta de Salvador
Agra)
Entrelazar os fíos da gran tea do ciberfeminismo condúcenos
inexorabelmente a unha diversidade en continuo movemento que nace e se reproduce
no firmamento inestábel de Internet. Na nova Telépolis, na cidade
edificada sobre o aire que sen territorio fixo arrastra consigo unha transformación
nas novas formas de comunicar e de interrelacionármonos, é onde
se sitúan as feministas ciber. A súa arañeira emerxe
e propágase enroscada no dobre movemento do tecer e do destecer, do
facer e do desfacer. ...
Apuntamentos, enlaces e bibliografía sobre
a arquitectura de xénero. (Clara Brea)
Desde os anos oitenta a noventa a arquitectura de xénero empeza a destacar,
vese así no número de publicacións monográficas
dedicadas a mulleres arquitectas e paisaxistas, e no aumento dos encontros,
xornadas e congresos que sobre o tema se están a celebrar...
Técnicas de mercado de guerrilla ou pasarela
Cibeles (Ana Suárez)
Existe un vizoso novo formato de incursión publicitaria no
mundo das empresas, ongs e asociacións. O seu nome é técnicas
de mercado ou publicidade de guerrilla e pretende impresionar a través
de mensaxes acompañadas de accións singulares ou postas en escena,
accións de intriga, impacto, singularidade e altas doses de imaxinación.
A asociación Milenta Muyeres de Asturias súmase a este novo
formato a través dunha campaña que combina a reivindicación
e a moda dando unha nova dimensión ao concepto de home e muller anuncio...
O amor con nome de muller (Guillermina
Domínguez Touriño)
H ai, aproximadamente, seis meses, alá polo verán do ano pasado,
un primo meu, Alberto, chamoume un día preguntándome se eu coñecía
a historia de Elisa e Marcela. Como boa galega, eu respondín cunha
nova pregunta, tentando saber para que quería sabelo; díxenlle
que si, que facía anos que pretendía seguir esa historia e que
sempre me tivera intrigada e curiosa, pero que nunca tiña o tempo preciso
para buscar na súa historia, porque esta si que era unha grande historia
de amor.s...
Exeria corrector de linguaxe sexista en software
libre (Estrela Vilaverde)
A aplicación analiza os textos e ofrece alternativas para un uso non
sexista da linguaxe. Detecta os termos que poden considerarse discriminatorios
e propón diferentes solucións, ofrecendo varios termos para
realizar a escolla máis axeitada ao texto, de forma semellante ao funcionamento
das ferramentas de corrección ortográfica ou gramatical. Dentro
do proxecto Exeria existe tamén un buscador de termos en rede que pode
resolver as dúbidas máis habituais.
Lembranzas dunha época : María, unha
vida servindo aos patróns (Patricia e Angélica Comesaña)
Quizais, a historia de María é parecida a tantas outras
que tiveron lugar en Galicia a comezos do Século XX. Nacida o 16 de
agosto de 1926, se cadra, esta non sexa a data precisa, xa que na súa
partida de nacemento consta o 23 dese mesmo mes; e só a memoria de
D. Prudencio, cura da parroquia de Valladares, foi quen de darlle unha data
de nacemento quizais (im)precisa.
Libros: VV.AA. Fabricado
por mujeres, la industria de la confección global y el movimiento por
los derechos de las trabajadoras, Bilbao, Editorial Campaña Ropa
LImpia-Icaria, 2008 (Dalila Dopazo)
Unhas das manifestacións máis evidentes da globalización
económica e da reestruturación empresarial a ela vinculada,
é a do sometemento dos/as traballadores/as a condicións de infraemprego
e, en ocasións, de cuasi-escravitude.
Tal situación pode observarse en diferentes sectores e afecta a todos
os traballadores, se ben no caso das empresas encargadas da confección
de roupa e de calzado (sobre todo deportivo) a man de obra é, na súa
inmensa maioría, feminina.
Revistas: Semata- Un punto de encontro para os estudos
de xénero (Isabel Martínez)
Ao longo dos últimos anos acudimos a unha eclosión de produción
en torno a temática do xénero. Diferentes campos, como a socioloxía,
a historia, a arte ou os medios de comunicación de masas, centran gran
parte do seu traballo no desenvolvemento de estudos e análises neste
terreo, amosando o grande abano de posibilidades, a diversidade de estratexias
para afrontar o seu estudo e o seu carácter multidisciplinar. .
Luísa Villalta
De
seguro moitas lembrades a conmoción e a dor provocadas hai agora cinco
anos, polo inesperado pasamento desta singular muller galega. A versátil
Luísa Villalta falecía moi nova, con apenas 46 anos, na Coruña,
a cidade que a vira nacer e á que sempre estivera fonda e intimamente
vencellada. Precisamente a esta localidade dedicou os poemarios En concreto
(2004) e O Papagaio (2006), aparecidos postumamente.
Apaixonada violinista e profesora deste instrumento, non soubo, ou non quixo,
separar dúas das súas grandes paixóns: a música
e o verso. Música reservada, aparecido en 1991, sería precisamente
o título escollido para o seu primeiro libro de poemas, nas súas
páxinas evidénciase unha fonda preocupación polo ritmo
e a musicalidade ao tempo que camiñan de mans dadas as formas métricas
clásicas e as máis anovadoras estruturas poéticas.
Catro anos despois deu ao prelo Ruído e Rota ao interior do ollo, cos
que consolidaba un comprometido e constante labor. Tras anos de traballo,
no 2004, recollía o premio Espiral Maior por En concreto, o xurado
considerou naquela ocasión que o volume reflectía «un
pensamento poético maduro e un equilibrio estilístico entre
ou conceptual e o visionario».
Pese a ser voz fundamentalmente lírica, Villalta cultivou con acerto
a narrativa, Teoría de xogos (1997) e As chaves do tempo (2001), a
dramaturxia, Concerto para un home só (1989), O representante (1990),
O paseo das Esfinxes (1991) e As certezas de Ofelia (1999) e o ensaio. Colaborou
activamente en revistas e publicacións especializadas e formou parte
durante algún tempo da directiva da Asociación Galega de Escritores.
Foi ademais unha entusiasta participante en todo tipo de recitais e actos
de difusión da nosa poesía.
Desde esta contraportada, as que facemos Andaina cremos xusto lembrar a figura
e a obra de quen sen lugar a dúbida foi unha clara representante da
concepción global da arte.
Para saber máis:
http://www.prazadasletras.org/letras/autores/autor/136/luisa-villalta