Ultimo número á venda
nº 53 inverno 2009-10
Unha das formas máis evidentes do exercicio do poder
dos homes sobre as mulleres está no control que sempre se quixo exercer
sobre os nosos corpos e a nosa sexualidade. Durante moito tempo ás
mulleres ténsenos negado a sexualidade; que unha muller manifestase
o seu desexo ou tomase a iniciativa sexual era considerado unha perversión,
só ás prostitutas, no seu xogo de sedución, lles estaba
permitido. A sexualidade feminina era aceptada só ao servizo da sexualidade
dos homes; como vehículo de pracer masculino ou como útero destinado
á maternidade. Na educación tradicional, a que recibiron as
nosas nais, pero tamén a que se está a impartir hoxe por parte
dos sectores máis conservadores, resulta común a idea de que
a muller debe gardar o seu corpo para o seu futuro home e este á súa
vez debe respectar o corpo da muller ata o matrimonio. Este xeito de pensar
resulta perverso non só pola moralina trasnoitada que eleva á
categoría de virtude a represión sexual, senón tamén
porque leva implícita a idea de propiedade da muller por parte do home,
algo que está detrás de moitos dos actos de violencia contra
as mulleres. No imaxinario de moitos homes aínda subsiste a idea de
que o corpo da muller lles pertence; escoitámola todos os días
nos chistes, nas letras das cancións... e tamén, aínda
que máis refinada, nas recomendacións que se fan desde algúns
púlpitos e, por moi trasnoitado que nos pareza, aínda son moitos
os homes que se cren con dereitos sobre o corpo das mulleres, das súas
compañeiras ou das súas fillas.
A loita das mulleres por seren libres e donas do seu corpo vai desde a reclamación
do dereito a expresar libremente a súa sexualidade, con todas as manifestacións
do desexo que caben en cada unha e en cada momento da súa vida —hetero,
bi, lesbiana...—, ata o control da súa capacidade reprodutiva;
desde o dereito a unha educación sexual libre de prexuízos e
non só reprodutiva, ata o acceso aos anticonceptivos e a posibilidade
de abortar chegado o caso dun embarazo non desexado, sen medo á liberdade
de poderen decidir, sen teren que procurar o consenso de ningún xuíz,
médico ou pai, ou sentírense culpables.
Despois de anos cunha cativa lei despenalizadora do aborto, que por certo
non cuestionou o PP mentres estivo no goberno, e despois do acoso que sufriron
o ano pasado as clínicas, os médicos e as propias mulleres que
acudiron a elas para interromper o embarazo, o Goberno intenta sacar unha
lei que sendo máis ampla que a anterior segue a manter unhas notables
eivas (ver núm. 52 de Andaina, a decisión única da muller
só é posible dentro das primeiras 14 semanas e non nas 22 ou
24 semanas a partir das que hai viabilidade fetal, a imposición dos
tres días de reflexión antes de practicar a intervención
para explicarlle á muller as axudas que pode ter se decide non interromper
o embarazo...); e a dereita alporízase con estes cambios, coa posibilidade
de que as rapazas de 16 anos poidan decidir sobre a súa maternidade
sen o consentimento dos pais, aínda que a lei sobre a autonomía
do doente marca esta idade para dar o consentimento noutras intervencións,
coa posibilidade de acudir á farmacia a solicitar a píldora
do día seguinte sen receita —cantas farmacias alegan que non
llela serven os laboratorios para non ter que dispensala?— e anuncia
que se chega ao Congreso botaraa de novo para atrás.
Nas manifestacións exhiben falsas imaxes de fetos con cara de nenos
e nas cuñas publicitarias deixan a calada por resposta ante a reclamación
de cárcere para as mulleres que aborten... Todo vale, porque entre
moitos sectores da sociedade aínda persiste ese medo ancestral a que
as mulleres poidamos decidir libremente sobre os nosos corpos.
ARTIGOS (andaina 53):
Grazas a Deus? (Guillermina
D.T.)
Xa volve chover, é de noite, non durmo, e ándame
na cabeza a frase da señora De Cospedal que me deixou un tanto transtornada
e moi enfadada... teño que dicilo, tentei de chamar á radio
onde a entrevistaban (SER), pero foi imposible... e cáseque mellor,
porque en quente estas cousas poden perder forza...
Simone Weil (Paris, 1909 - Ashford, Kent, 1943) (Nanina Santos)
Alumna singular e brillante.En 1931, cando ten 22 anos,
comeza a súa carreira docente plagada de problemas coas autoridades
educativas que a trasladan dun liceo a outro: razóns pedagóxicas,
políticas, metodolóxicas.
Bebe nas tarbernas cos obreiros, pon o seu salario ao dispor de quen o precise,
considera importante que o alumnado aprenda "atención", así
poderá descubrir moitas cousas pola súa conta e é premisa
para a capacidade crítica e a formación de criterio independente...
A responsabilidade das xornalistas (Áurea Sánchez)
A Federaciíon Internacional de Periodistas (FIP) puxo
en marcha un Consello de Xénero que se ocupa de mellorar a imaxe das
mulleres nos medios de comunicación.
Por marzo do ano pasado fixo público un informe no que, amais de constatar
que as mulleres xornalistas cobran menos polo seu traballo que os homes nos
mesmos postos, fai unha serie de recomendación ás que viaxan
a zonas de conflicto para que non se vexan prexudicadas polaq súa condición
de seren mulleres...
Caster Semenya nun mundo en branco e negro (Saleta de Salvador Agra)
Entrevusta a Lupe López Rodríguez (Estrela Villaverde)
Lupe López Rodríguez (Santa Comba-Lugo.1978)
defínese a sí mesma como unha humanista mecánica, pois
é licenciada en Humanidades e fixo un Ciclo Superior de Automoción.
Hoxe en día traballa como profesora de Organización e Procesos
de Mantemento de Vehículos nun instituto de Formación Profesional...
ODOSA vinte anos despois (Loli Romero)
O pasado 31 de agosto conmemorouse o vixésimo aniversario
do primeiro peche das traballadoras de Conservas ODOSA, na Illa de Arousa.
De 1989 a 2009, vinte anos xa daquela exemplar loita onde máis de noventa
mulleres estiveron un mes pechadas nas instalacións da fábrica,
catro mulleres en folga de fame e unha folga xeral que paralizou totalmente
a actividade na Arousa para evitar o despedimento de setenta delas...
Teatro das oprimidas (Aida de Prada)
As arañas son uns artrópodos que pasan por mudas sucesivas,
con ollos dispostos en arco e catro pares de patas locomotoras. Segregan unha
substancia que forma fios moi sutís que usan para tecer redes de caza,
tapizar refuxios e mesmo facerse levar polo vento. Por iso queremos ser arañas,
para que a nosa identidade sexa mutante e ter fronte ao ollo ciclópeo
unha visión panorámica...
Hipatia (Alexandría 370?-415) (María
Ánxeles de Prada)
Hipatia, que mereceu o nome de á Filósofa, é
a primeira muller de ciencia, consagrada ás matemáticas e á
filosofía, da que se ten coñecemento documentado.
... é a súa morte, consecuencia dun conflito político
entre paganismo e cristianismo (aínda que é algo máis!!),
a que vertebra as especulacións e alimenta as fantasias sobre a súa
vida [...]
Lembranzas dunha época : Xela de romaría en romaria (Nuria Gómez Otero)
Ánxela, Xela para os amigos, naceu no ano 1928 en CAstrelos. Era a pequena de catro irmás. Contando ela con tan só 3 anos, o seu pai, Ángel, morreu, facéndose cargo da cas a súa nai, Isolina, e a súa irmá Eulogia. Tivo que vivir a crueza da guerra civil en primeira persoa...
Filmes: "Señora de" (Laura Gómez Lorenzo)
Rexistra este documental o testemuño de vida de doce
mulleres, galegas na súa meirande parte, da chamada xeración
silandeira, a cohorte das persoas nacidas entre 1925 e 1939, a das que
non fixeron a guerra, mais sufriron a posguerra, cunha nenez abondosa só
en escasezas, cun acceso moi cativo á educación, na súa
meirande parte, e con traballo arreo para sacar despois aduabte a proxenie...
Libros: Devenir
perra, ZIGA, Itziar, Barcelona, Melusina, 2009 (Laura Bugalho)
Itziar Ziga dedicoume o libro seru cunhas palabras de acollida nesa manada
da que sen eu saber xa formagba parte, e escribiu unha cita de Gioconda Belli
que da nosa longa conversa ela lembrou, "Son unha quixota que aprendeu
das batallas da vida. Que se as vitorias poden ser espellismo, tamén
poden selo as derrotas"
Revistas : Xenero Humano: Caderno de Igualdade (Patricia
Arias Chachero)
Cun pouco de retraso, saudamos a aparición na Galiza dunha nova publicación
feminista.Xénero Humano: Caderno de Igualdade viu a luz o
pasado mes de marzo baixo a dirección de Marta Arrib as, coordinadora
da publicación e concelleira de Mullere e Igualdade na cidade de Ourense.
Boa parte das súas páxinas teñen precisamente que ver
con aquel Auria que outrora ocupara a poetas, pintores e escritores; nesta
ocasión a cidade cede protagonismo ante mulleres moi pouco coñecdas,
pero cuxas vidas son fondamente representativas da loita diaria da muller
galega dos últimos anos...
Exposicións:
Mulleres arte+parte=2 (Concellería de Igualdade e Participación Cidadá da cidade de A Coruña)
Feminismo Galego: Cambios soicais e dereitos das mulleres (Fundación Galiza Sempre)
Mercedes Sosa
Haydé Mercedes Sosa (San Miguel
de Tucumán, 9 de xullo de 1935 – Bos Aires, 4 de outubro de 2009)
foi unha das voces máis dignas, impoñentes e fermosas de Latinoamérica.
Coñecida como a Negra, definíase a si mesma como «cantora»
antes que «cantante», distinción fundamental dentro da
corrente da Nova Canción Latinoamericana: «cantante
é o que pode e cantor o que debe» (Facundo Cabral).
O Movemento da Nova Canción Latinoamericana, do que Mercedes Sosa foi
fundadora e unha das súas máximas expoñentes, naceu como
un movemento literariomusical,
dentro do ámbito da música popular arxentina, cuxas máximas
eran o desenvolvemento estético e cultural do pobo, tentando asimilar
todas as formas modernas de expresión que ponderasen e ampliasen a
música popular e o seu propósito era defender a plena liberdade
de expresión e de creación dos artistas arxentinos.
Mercedes estivo vencellada á esquerda política ao longo da súa
vida. Tras o golpe de estado do 24 de marzo de 1976, permaneceu no país,
malia a represión e o feito de que os seus discos fosen prohibidos.
Ata que en 1978, nun concerto en La Plata, foi cacheada e detida no propio
escenario e o público asistente arrestado. Exiliouse en 1979
en París e despois en Madrid.
Volveu á Arxentina en 1982, pouco despois de que a ditadura militar
se vise obrigada a iniciar o traspaso do poder a un goberno civil, tras a
Guerra de Malvinas. Nesa ocasión realizou unha serie de concertos históricos,
que se converteron nun acto cultural contra a ditadura, á vez que un
feito renovador da música popular arxentina, ao incluír temas
e músicos que proviñan de diferentes correntes musicais, como
o folclore, o tango e o rock nacional. A actuación foi rexistrada nun
dobre álbum que constituíu un éxito de vendas e un dos
discos máis senlleiros da historia musical do país.
Déixanos un inmensísimo legado musical, tendo colaborado con
innumerables artistas de todo tipo de estilos.
Recibiu numerosos recoñecementos tanto a nivel nacional (no ano 2005
recibiu o premio Sarmiento 2005 polo Senado arxentino en recoñecemento
á súa traxectoria
artística, o seu compromiso social e a súa constante loita en
materia de dereitos humanos) como internacional (no ano 1995 recibiu o Gran
Premio CAMU-UNESCO, o Premio da UNIFEM, organismo das Nacións Unidas
que a distinguiu polo seu labor en defensa dos dereitos da muller, o Konex
de Platino 1995 á Mellor Cantante Feminina de Folclore e Konex de Brillante
á Mellor Artista Popular da Década...).
A súa impoñente voz e a súa incansable loita pola defensa
dos dereitos humanos e da dignidade dos pobos sempre vivirá en nós.
Para saber máis : http://www.mercedessosa.com.ar/